http://noa.journals.miu.ac.ir/ نور المصطفی fa daily 1 Mon, 20 Jan 2025 00:00:00 +0330 Mon, 20 Jan 2025 00:00:00 +0330 http://noa.journals.miu.ac.ir/article_11032.html  از آنجا که براساس قاعده ای شرط ، دو طرف عقد(متعاملین) می توانند شروطی را ، در ضمن عقود و قرار داد های مختلف ، بگنجانند ؛ از آنجا که شروطی گنجانده شده در ضمن عقد قرض ، شائبه ای ربوی شدن آن زیاد است و از آنجا که ربا در اسلام از منظر آیات و روایات ، و اجماع و عقل ، به شدت مذمت و تحریم شده است ؛ لذا ضرورت ایجاب می کند که شروط ضمن قرض از جهات مختلف ، مورد بحث و بررسی قرار بگیرد . از این رو ، مقاله ای حاضر با روش تحلیلی- توصیفی و تحقیق کتابخانه ای ، شروط ضمن عقد قرض را ، از منظر فقهی و حقوقی مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه رسیده است ، که قرض یک عقد لازم است و هرنوع شرطی که به نفع مقرض یا شخص سوم و یا نهاد و اماکنی ، در ضمن آن صورت بگیرد ، آن شرط ربوی و غیرمجاز است ( اعم از شرط مالی و غیرمالی). اما اگرشرطی در ضمن قرض به نفع مقترض قرار داده شود ، بلا اشکال است ، همین طور اگر مقترض بدون شرط ، مبلغی را اضافه برمال القرض به مقرض برگرداند ، اخذ آن از سوی مقرض بلامانع است . از طریق همین شرط یا عدم شرط ضمن عقد قرض ، تعارض بین دو دسته روایاتی که یک دسته ای از آنها هرگونه سود آوری قرض را ، ربا و حرام و دسته ای دیگر آن را بلا اشکال می دانند ؛ رفع می شود ، به این صورت که سود آوری قرض با شرط ، ربا و حرام و بدون شرط جایز و حلال است .    http://noa.journals.miu.ac.ir/article_11033.html کانون خانواده و عوامل مؤثر در کارآمدی و پایداری آن از مباحثی است که در آموزه‌های قرآن کریم مورد توجّه جدّی قرار گرفته است. در آیات قرآن کریم توصیه‌های اخلاقی و اعتقادی و حقوقی زیادی وجود دارد که پای‌بندی به آن‌ها باعث تقویت و تربیت و پایداری خانواده می‌شود. نویسنده سعی کرده است تا آموزه‌های یاد شده را مورد بررسی و تحلیل قرار دهد و هدف این پژوهش نیز شناسایی و استخراج شاخصه‌های خانواده پایدار و کارآمد در اندیشه قرآنی امام خامنه‌ای می‌باشد. «خانواده» به واحد اجتماعی گفته می‌شود که شامل پدر و مادر و فرزندان آن‌ها می‌گردد، و در اندیشه امام خامنه‌ای یکی از سلول‌های پیکره جامعه به شمار می‌آید و نقش برجسته‌ای در رسیدن به کمال و سعادت دنیوی و اخروی انسان از دیدگاه قرآن کریم دارد. بنابراین پایداری و کارآمدی جامعه وابسته به خانواده پایدار و کارآمد است؛ بدین جهت این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و دیجیتالی، مورد بررسی قرار گرفته است. http://noa.journals.miu.ac.ir/article_11034.html مقوله تربیت از ابتدایی‌ترین و اساسی‌ترین نیازهای زندگی بشری است؛ و از آنجایی که با تربیت درست، بسیاری از مشکلات اخلاقی و مفاسد اجتماعی، پیشگیری می‌شوند و تا جایی که سعادت بشر در گروی تربیت صحیح می‌باشد. در این پژوهش، اساس پرورش انسان در اندیشه‌های قرآنی امام خامنه‌ای مورد واکاوی قرار گرفته؛  ایشان در تعریف تربیت می‌فرماید: رشد و نمو و حرکت هر شیء به سمت هدف و غایتی است که آن شیء را به کمال خود می‌رساند، و مقاله پیش‌رو، به روش تحلیلی و توصیفی و ابزار آن فیش‌برداری از اسناد مکتوب  و دیجیتالی و سخنرانی‌های ایشان نگاشته شده؛ هدف از این نوشتار آشنایی با اصول تربیت در اندیشه‌های قرآنی امام خامنه‌ای که ایشان تربیت سالم را از عوامل دست‌یابی به سعادت، رستگاری و قرب و رضایت پرودگار یا همان اهداف خلقت معرفی می‌نماید. http://noa.journals.miu.ac.ir/article_11035.html بررسی نظام مند شکر از منظر علامه طباطبایی در المیزان مسئله این پژوهش است همان چیزی که بسیاری از افرادی که در حوزه مباحث اخلاقی کار می کنند به دنبال آن هستند . چندین دوره تدریس سوره لقمان از نگاه المیزان را در مراکز تخصصی داشته ام وقتی به آیات شکر می رسیدم هربار بیشتر از قبل انجام این نظام مندی برایم دغدغه می شد . اهمیت مسئله از آنجا مشخص می شود که گرچه واژه شکر یکی از کاربردی ترین مفاهیم اسلامی است و مفسران مختلف در تفاسیر خود به آن پرداخته اند. اما درباره دیدگاه مرحوم علامه8 که به صورت گسترده به این مفهوم پرداخته است پژوهش جامعی انجام نگرفته است. این پژوهش با استفاده از تفسیر المیزان در جستجوی دیدگاه مرحوم علامه بر آمده و با بررسی شرح و تفسیر علامه ذیل آیات قرآن به ویژه آیات مربوط به شُکر، دیدگاه علامه8 در این باره را مورد بررسی قرار می دهد . مرحوم علامه در تفسیر المیزان با نهایت درایت مفاهیم شکر را مطرح و مورد بررسی قرار داده است. مخصوصا این حکیم بزرگوار روایات نابی در موضوع شکر متذکر شده اند که باعث تبیین بیشتر این موضوع شده است . در فصل اول از نگاه این حکیم الهی حقیقت شکر از زوایای مختلف بیان شده  و فصل دوم این رساله انواع شکر را به زبانی، عملی و قلبی تقسیم نموده و مرحوم علامه برای انواع شکر ، مصادیقی نیز بیان کردند که بسیاری از آنها در قالب روایات زیبایی است و  مرحوم علامه8  یکی از بهترین نوعِ شکر را شکر قلبی دانستند. البته این در مقایسه با شکر زبانی است وگرنه شکر عملی که انسان همه نعمتها را در راه منعم مصرف نماید عالیترین نوع شکر است. همچنین در فصل دوم این رساله مراتب شکر از منظر علامه8   ذکر شده  که بحث مفصلی است مخصوصا مرتبه شاکران به همراه تعریف و علامتهای آنها که در این فصل درجه بندی انسانها بر اساس کیفیت شکر آنها بررسی می شود ، سپس در همین  فصل دوم ایشان  مصادیق شکر و مصادیق شاکران را نیز بیان فرموده اند. و علاوه بر آن به  مقایسه بین شاکران و مخلصین می پردازند و به این نتیجه می رسند که شاکران همان مخلصین هستند چون هر دو شیطان را به طور کل مایوس نموده اندفصل سوم این رساله نیز درباره اسباب و عوامل است که سبب می شود انسان به شکر ترغیب و تشویق شود که مباحث جامعی از منظر علامه بیان شده فصل چهارم  درباره آثار دنیوی و اخروی شکرگزاری که این فصل یکی از پر طرفدارترین فصل های رساله است و فصل پنجم هم درباره موانع شکر در المیزان سخن به میان آمده است. در این تحقیق یکی از مطالب برجسته توجه به نوآوری های مرحوم علامه است http://noa.journals.miu.ac.ir/article_11036.html قرآن کریم به عنوان اصلی ترین و نخستین منبع مصدر تشریع اسلامی و استخراج احکام میان فقیهان شیعه و اهل سنت، در خلال آیات خود به بیان کلیاتی از احکام فقهی پرداخته است. و حدودا پانصد آیات آن، مربوط به احکام شرعی است. هدف پژوهش حاضر بررسی تطبیقی میان دو دیدگاه فقهی فریقین در آیه 196از سوره بقره است. به رغم آن که در ظاهر به نظر می رسد میان این دو گروه در استنباط احکام شرعی از آیات قرآن، ناهمسویی و ناهمگونی های برجسته و چشم گیری وجود دارد؛ اما بررسی های دقیق و موشکافانه، حاکی از همسویی و همگرایی آنان در احکام حج است؛ به گونه ای که در مواردی، نظریه شیعه دوازده امامی و برخی از مذاهب چهارگانه اهل سنت از هیچ گونه اختلافی برخوردار نیست. این تطابق، بین شیعه و مذهب حنفی زیادتر بروز کرده است؛ زیرا پایه های استدلال این دسته در فقه، همانند شیعیان دوازه امامی، مبتنی و متکی بر روایات برگرفته از ائمه معصومان علیهم السلام و براهین عقلی بوده و می توان ادعا کرد که از متانت و استواری بیشتری نسبت به سایر مذاهب چهارگانه اهل سنت برخوردار است. حج یکی از ارکان برجسته دین اسلام است و در هر دو فریق از اهمیت زیادی برخوردار است و همه مذاهب اسلامی به آن توجه خاصی داشته اند، از این رو حکم مذکور از دیدگاه فریقین به صورت تطبیقی مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. در واقع تحقیق حاضر عهده دار تبیین حکم حج در آیه ۱۹۶ سوره بقره از منظر فریقین می باشد. این نوشتار به شکل تحلیلی – توصیفی است. http://noa.journals.miu.ac.ir/article_11037.html روندتاریخی و قرآنی نشان می دهد که ارتباط قوم یهود به سرزمین مقدسِ فلسطین، قدیمی و طولانی است، یهود از ابراهیم تا موسی و داوود (ع)و حتی پس از آن، به این سرزمین مقدس مرتبط بودند و خداوند آنها را به دلیل اطاعت از پیامبران خویش، از برکات و الطاف ویژه ای برخوردار کرده و به آنان عنایت خاصی داشته اما آنان به خاطر خودبرتربینی دست به افساد زدند و درنتیجه از عنایات خاص پروردگار دور گشتند و با مشکلات مواجه شدند، خداوند آنان را از فلسطین که وطنشان بود؛ خارج کرد، طبق بیان روندتاریخی و قرآنی این یک سنت الهی است که در قوم یهود اجرا می شود، هشدارخداوند چنین است،اگریهودمجداََدست به فساد بزنند خداوند باردیگر آنهارا مجازات خواهد کرد و از سرزمین فلسطین آواره خواهدساخت.بنابراین، نسل یهود- که دراین زمان به صهیونیسم معروفند، و با پرچم تئودورهرتصل وبا حمایت استکبارجهانی و حاکمان شاهنشاهی به جبر وارد سرزمین مقدس فلسطین شده اند و در صدد دستیابی به تمام مناطق فلسطین هستند و برای رسیدن به اهداف شوم خود به مردمان فلسطینی جنایت سنگینی را روا می دارند؛ باید منتظرانتقام جویی از جانب خداوند باشند.تعداد کافی از مفسران معتقدند که برخی ازآیات قرآن نشان می دهد که هر گاه یهودیان دست به قتل و غارتگری بزنند از جانب خدامورد عقاب قرار خواهند گرفت. وضیعت کنونی رژیم صهیونیست؛ شباهت زیادی به پیشینیان خود دارد ازاین رو جای تردید نیست که خداوند باردیگر از آنها انتقام بگیرد و آنان را از سرزمین فلسطین آواره سازد. http://noa.journals.miu.ac.ir/article_11038.html یکی از رمزهای اساسی ماندگاری دین مبین اسلام، تربیت معنوی فردی است؛زیرا اسلام به رفتارهای مکلّفین و مهارتهای زندگی آنان جهت می دهد به همین جهت تربیت معنوی فردی در عرصه های مختلف زندگی ظاهر می شوند و این ظهور،نتیجه دخالت و تاثیر معنویات در فرایند احکام و قوانین اسلام است    در هر یک از این مولفه های فردی یکی از مهمترین کانونهای رشد و تکامل بشر به شمار می رود و در این راستا، اسلام نیز با توجه سخنان امام خامنه ای دام ظله العالی به این کانون، کیفیت شکل­گیری آن را بیان نموده و برای شکل گیری آن، وجود تقوی، ،صبر،خیر خواهی ضروری دانسته است. این پژوهش به منظور تبیین مولفه های تربیت معنوی فردی از نظر امام خامنه ای دام ظلعه العالی به برخی از آیات، روایات و منظرهای مختلف دیگر استناد جسته و به این وسیله در صدد است تا نشان دهد که هریک از  این مولفه ها، باید در فرد باشد تا از معنویت بر خودار باشد. این پژوهش، سرانجام به این نتیجۀ مهم رسیده است که می توان به تربیت معنوی فردی بر اساس «تقوی» و «صبر» و «خیر خواهی» سازمان بگیرد تا فرد بر اساس آن زندگی خود را سازمان دهد.