جامعه المصطفی العالمیه نور المصطفی 9 17 2024 01 21 تقویت عقلانیت و معنویت، راهکار بین المللی گفتمان تمدن انقلاب اسلامی 4 21 9280 FA Journal Article 2023 09 28 مؤلفه‌های عقلانیت و معنویت در گفتمان تمدن اسلامی براساس میزان توانمندی و وسعتی که نفس دارد، از صیرورتی وجودی حکایت می‌کند که جنبه‌های شناختی و عاطفی وجودی انسان معاصر را در نظر گرفته و تلاش می‌کند با ارائه تعریف درستی از هستی و انسان او را از دام عقلانیت و معنویت مبتنی بر مبانی مدرنیته رهایی بخشد. در عقلانیت نظری و عملی از تعالی وجودی سخن می‌گوید که توانایی ارتباط با مراتب برتر عالم را برای نفس فراهم می‌نماید. در مورد معنویت مورد تأیید تمدن اسلامی نیز براساس دو تعریف اصطلاحی از این واژه که مبتنی بر عنصر «معنوی در برابر مادی» و «معنا در برابر لفظ» است، به تبیین وجود غیرمادی و مجرد نفس انسانی در حوزه‌ی انسان‌شناسی و نگاه به باطن و غیب عالم در حوزه‌ی هستی‌شناسی می‌رسیم. حجاب‌های جسمانی و ظواهر دنیایی، مانع رسیدن نفس به معنویت، معرفی می شوند. از اهداف کاربردی معنویت‌طلبی در نگاه ملاصدرا خودشناسی و خداشناسی است که براساس وجود تعلقی انسان و کل هستی به خداوند مطرح می‌شود. تمایز اصلی عقلانیت و معنویت حاصل از تمدن اسلامی که توانسته انسان معاصر را به خود جذب کند آن است که در توازن با نیازهای‌ فطری او به «کمال‌جویی» و «عشق‌ورزی»، او را از «عقلانیت متعصب» و «معنویت تقلیدی» رها کرده است.

http://noa.journals.miu.ac.ir/article_9280_76f985fa6d400de206da07ede756fc20.pdf

جامعه المصطفی العالمیه نور المصطفی 9 17 2024 02 20 نقش شیخ مفید در توسعه فرهنگ و تمدن اسلامی 22 34 9281 FA Journal Article 2023 09 28 تاریخ شیعه سرشار از افتخارهای بسیار و تحولات چشمگیری است که به دست عالمان متعهد و فرزانگان اندیشمند پدید آمده است. در میان خیل مرزداران حریم معرفت و شریعت، شیخ مفید جایگاه خاصی دارد که او را از هر نظر از دیگران ممتاز می گرداند. شناخت زندگی او به هر انسان معتقد و صاحب غیرت دینی کمک می کند تا بتواند از حریم دین و مذهب به درستی و با اقتدار، دفاعی آگاهانه و معقول داشته باشد. هر کسی کم ترین مطالعه ای در مذهب شیعه داشته باشد به نقش محوری او در اعتلای اسم و رسم شیعه پی خواهد برد.شیخ مفید در عصری پرالتهاب و دورانی پراضطراب زندگی می کرد که بحث ها، مناظرات، جدال ها و گفتگوهای اعتقادی بسیار رایج بود، باب بحث و گفتگو با مخالفان شیعه را باز کرد و با تسلطی که به علوم مختلف از قبیل: کلام، فقه، اصول و تفسیر داشت، از مذهب تشیع دفاع و حمایت کرد و به شبهات موجود پاسخ گفت . در نوشتار حاضر ضمن بیان گوشه هایی از زندگینامه شیخ مفید، به نقش ایشان در تثبیت و ترویج مکتب تشیّع اشاره شد. از جمله فعالیتهای مهم ایشان ایشان در تثبیت و ترویج فرهنگ و تمدن اسلامی عبارتند از: تألیف آثار و متون علمی تأثیرگذار؛ تربیت شاگردان مکتب تشیع؛ ایجاد کتابخانه‌ها و مراکز علمی؛ مراوده و مناظره با مخالفان؛ تعامل با حاکمیت سیاسی؛ مقابله با اندیشه‌های انحرافی و فرق درون‌شیعی.

http://noa.journals.miu.ac.ir/article_9281_ac0c2907c536767b711063d24dee2aed.pdf

جامعه المصطفی العالمیه نور المصطفی 9 17 2024 01 21 گسترش تمدن اسلامی با تکیه بر وجوه اعجاز قران از دیدگاه امیرالمومنین(علیه السلام) 35 49 9282 FA Journal Article 2023 07 28 گسترش تمدن اسلامی، ارتباطی تنگاتنگ با ابعاد اعجاز قرآن و تبیین آن دارد. از همین رو در کلام ائمه(ع) وجوه زیاد و عمیقی از اعجاز قرآن برای مردم هر زمانی تبیین شده‌است. در این میان امام علی که قرآن ناطق هستند و برجسته‎‌ترین شاگرد مکتب وحی، سخنان فراوانی در این زمینه دارند که در پژوهش حاضر به روش توصیفی، در جهت ترویج‌شان و گسترش تمدن اسلامی به جنبه‎های عقلی و بیانی(نقلی) اعجاز قرآن پرداخته شده است. یافته‌ها حاکی است تبیین وجوه عقلی اعجاز قرآن مانند: اخبار قرآن از گذشته و آینده(خبرهای غیبی)، هماهنگی و عدم وجود اختلاف در قرآن، معانی و معارف والای قرآن و هماهنگی با عقل و فطرت(جامعیت قرآن، جهانی و جاودانگی قرآن)، حق و رفع کنندۀ نیازهای بشر، تناسب قرآن با علوم روز، راهی برای گسترش تمدن اسلامی می‌گشاید. علاوه بر آن تبیین وجوه نقلی و بیانی اعجاز قران از دیدگاه امیرالمومنین ع مانند فصاحت و بلاغت قرآن، سهولت قرآن در گفتن و شنیدن و... باب دیگری در این زمینه است.

http://noa.journals.miu.ac.ir/article_9282_6b20a71fecdfbb12ae6720dc78bea8ad.pdf

جامعه المصطفی العالمیه نور المصطفی 9 17 2024 01 21 شاخص های تمدن اسلامی در سیره حضرت زهرا(سلام الله علیها) 50 65 9283 FA Journal Article 2023 05 27 حضرت زهرا(سلام الله علیها) به عنوان بانوی بزرگ عالم دارای مقام والا و شخصیتی بزرگ و یک الگوی کامل برای همه انسان ها در تمام ابعاد زندگی است. ایشان در طول عمر با برکت خویش با وجود مصیبت ها و رنج های زیاد، اقداماتی در جهت حفظ وبقای دین اسلام انجام دادند. هم چنین سیره ایشان ظرفیت هدایت جامعه به سوی تمدن را دارد و ایشان نمونه کامل یک زن تاریخ ساز و تمدن ساز است . در این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی به شاخص های تمدن اسلامی از منظر آیات و روایات همچون تکریم جایگاه انسان ، عقلانیت ،ولایت مداری ،نگرش توحیدی ،عدالت گستری،علم و معرفت ،آزادی در زندگی و سیره حضرت زهرا (سلام الله علیها) پرداخته می شود.

http://noa.journals.miu.ac.ir/article_9283_c801d2fe0d52b218e6258c5d1bc3f5bb.pdf

جامعه المصطفی العالمیه نور المصطفی 9 17 2024 02 20 مقایسه دیدگاه های شهید صدر (ره) با نصر حامد ابوزید در تفسیرقرآن کریم 66 100 9284 FA Journal Article 2023 03 26 یکی از متفکران مشهور جهان اسلام در دوران معاصر که در عرصه های مختلف همچون فقه، اصول، اقتصاد، تفسیر قرآن، و مسائل اجتماعی اندیشه های بدیع و ارزشمندی دارد، مرحوم شهید سید محمد باقر صدر است. ایشان در کتاب مشهور «اقتصادنا» مطالب ارزنده ای پیرامون راه حل های استخراج احکام اقتصادی اسلام مطابق با نیاز های زمان ارائه کرده اند. همچنین در مقالات پرشماری که پیرامون تفسیر قرآن کریم از ایشان بر جای مانده، شیوه های نوین فهم و تفسیر قرآن مورد تحلیل قرار گرفته است. از سوی دیگر افکار و اندیشه های متفکر مصری تبار و صاحب نظر در موضوعات قرآنی، «دکتر نصر حامد ابوزید» قابل بررسی و تأمل جدی است. در مقاله حاضر پس از معرفی اجمالی این دو شخصیت معاصر جهان اسلام، برجسته ترین نظرات آنان به صورت برگزیده و چکیده معرفی شده و در فصل پایانی برخی افکار این دو شخصیت، مقایسه و تطبیق شده است.

http://noa.journals.miu.ac.ir/article_9284_37c80fe3ff8bac5f388d9697de0630b9.pdf

جامعه المصطفی العالمیه نور المصطفی 9 17 2024 02 20 بررسی نقش فرزندان و یاران امام موسی کاظم(علیه السلام) در گسترش تشیع امامیه 101 130 9289 FA Journal Article 2023 06 27 پژوهش حاضر درباره بررسی نقش امام موسی کاظم (ع) در تبیین مبانی علوم واقعی اسلام می باشد؛ این پژوهش با روش توصیفی – تحلیلی با روش گردآوی مطالب به صورت مطالعات کتابخانه ی، در زمینه گسترش علوم و حرکت های اجتماعی و تبلیغی شیعه امامیه استوار است. در این پژوهش علاوه بر فعالیت های علمی امام کاظم(ع)، نقش و فعالیت های شاگردان و اصحاب امام موسی کاظم(ع) نیز مورد بیان قرار گرفته است زیرا آنان در سایه تعلیمات و هدایت آن امام(ع) در زمینه گسترش علوم اسلامی خدمات گوناگونی انجام دادند که مهم ترین آن نقل و نشر احادیث امامان معصوم علیهم السلام بوده است. نتیجه این پژوهش این است که امام کاظم(ع) برای تبیین منابع و مبانی علوم واقعی اسلام تلاش گسترده ی انجام داده بودند و امور گوناگون در این راه ازجمله تربیت شاگردان و نیروی کارآمد، یاددهی نحوه استناد و استخراج علوم واقعی اسلام، استناد و استشهاد به قرآن، استناد و استشهاد به احادیث پیامبر(ص)، پرهیز و دوری از رأی شخصی و قیاس و استحسان، شناخت و دنبال نمودن علوم واقعی مورد توجه امام کاظم(ع) بوده اند و نیز مراجعات گسترده علمی توسط شاگردان و اصحاب زیادی امام موسی کاظم(ع) در زمینه های گوناگون معارف قرآنی، تفسیر، اعتقادات، فقه، اصول، علوم تربیتی وغیره نیز نقش هدایت و رهبری مردم به سوی منابع و مبانی علوم واقعی اسلام و مباحث و معارف قرآنی و تفسیر آیات گوناگون را نیز روشن تر می کند زیرا اصحاب امام کاظم(ع) احادیث و فرمایشات زیادی را روایت و برای آئندگان ثبت و نشر نمودند که امروز دهها روایات در این زمینه در منابع اولیه کتب شیعه وجود دارد و صدها کتب درباره احادیث و مرویات امام کاظم(ع) در جامعه علمی شیعی نوشته شده اند.

http://noa.journals.miu.ac.ir/article_9289_4a1a659a42139812408c0e48e4d95ce7.pdf

جامعه المصطفی العالمیه نور المصطفی 9 17 2024 02 20 برائت و وحدت جامعه‌ی اسلامی در سیره‌ی اهلبیت عصمت و طهارت (علیهم‌السلام) 131 147 9285 FA Journal Article 2023 05 27 با توجه به معنی لغوی وحدت ، اینگونه به نظر می رسد که حق و باطل به وحدت نمی رسند ، مگر اینکه حق پایمال گردد و در نهایت نتیجه ای جز باطل برایمان باقی نخواهد ماند. لذا برخی متدینین با توجه به دستورات شارع مقدس مبنی بر اعلام انزجار و برائت از باطل برای حفظ حقانیت دین، از وحدت مذاهب به شدت هراس داشته و با آن مخالفت نموده اند. از سویی برخی روشنفکران متدین با توجه به ضرر و زیان نزاع و اختلاف بین مسلمانان و در نتیجه ضعف روزافزون اسلام در مقابل کفر و همچنین فواید بیشمار وحدت مذاهب اسلامی در مقابل کفار و مشرکین، پرچم وحدت را علم کرده تا آنجا که، حتی برخی نه تنها منکر لعن و برائت شده بلکه به ولایت و تعریف و تمجید منافقان و ظالمان نیز روی آورده اند! بر همین اساس مراجعه به سیره ی اهل بیت)علیهم السلام( ، که شاخص حق و حقیقت و کشتی نجات است بر ما امری ضروریست تا بتوان راه را از بیراهه تشخیص داد. پس از مراجعه ی به سیره و روش این بزرگواران متوجه می شویم که حضرات معصومین به هر دو موضوع و پیامدهای آن نظر داشته اند و با سخن و عمل، راه را بر ما روشن کرده اند؛ هم از تفرقه و پراکندگی مسلمین و هم از فراموشی لعن و برائت جلوگیری می کرده اند. در نوشته ی پیش رو ابتدا به نقد و بررسی وحدت پرداخته و سپس به مصادیقی از آن در سیره ی اهل بیت)علیهم السلام( اشاره شده است.

http://noa.journals.miu.ac.ir/article_9285_ed7011b50c04f0ceb5dc998dd54cf4ea.pdf

جامعه المصطفی العالمیه نور المصطفی 9 17 2023 11 22 تفسیر تطبیقی آیه 43 سوره نساء 148 161 9286 FA Journal Article 2023 04 26 بی تردید آیات تحریم خمر در طی نزول های گوناگونی در تاریخ اتفاق افتاده است اما این ادعا که آیه 43 سوره نساء ناظر به یکی از مراحل تحریم خمر است از پشتوانه علمی برخوردار نیست، زیرا در این آیه نهی از خمر نهی تکلیفی بیان نشده بلکه نهی وضعی بیان شده است یعنی این آیه اصلاً از شراب خوردن نهی نمی کند بلکه در حال مستی نماز خواندن نهی می کند؛ یعنی این آیه یکی از موانع صحت نماز و شرایط نماز صحت نماز را بیان می کند. اما این مطلب به این معنی نیست که شرب خمر علاوه بر نماز حلیت دارد (اگر چه حکم مستی در غیر این حالت سکوت اختیار شده، لیکن قرینه التزامی دال بر این مطلب است) پس این آیه بر حرمت نماز در حال مستی دلالت دارد. کلمه «سکر» منحصر در مستی به واسطه شراب نیست بلکه هر جریان طبیعی که تعقل و تفکر انسان را توقف می کند و از یاد خدا غافل می کند و نمی داند که در حالت نماز چه می گوید همه در این زمره به شمار می آید ، چنانچه در روایات معتبر پیرامون این آیه کراهت کسالت چرت و خواب نیز بیان شده است که نهی از آنها تاکید بیشتری دارد. از طرفی دیگر شأن نزول این آیه که در برخی از تفاسیر مبتنی بر شرب خمر توسط صحابه کبار بیان شده ، نیز قابل استناد نیست، بدین وجه این آیه شریفه ناظر به انواع مستی ها و کسالت ها اعم از مستی خمر و کسالت چرت می باشد.

http://noa.journals.miu.ac.ir/article_9286_9451ad6aea7127a6960cb3d8b4733a92.pdf

جامعه المصطفی العالمیه نور المصطفی 9 17 2023 12 22 روش تبلیغ و ویژگی های مبلغ در قرآن 162 181 9287 FA Journal Article 2023 08 28 طبق آیات قرآن کریم یکی از مهمترین وظایف پیامبران[ص]بلاغ یعنی رساندن پیام های الهی می باشد و تبلیغ یک مسئله اساسی و مهم در حیات اجتماعی است که متعلق به دوره خاصی از زمان نیست. خداوند پیامبران را همراه با دستور تبلیغ روش آن را هم بیان فرموده است یعنی تبلیغ اولا با حکمت دوم با موعظه حسنه ونیکو سوم با مناظره وجدال احسن باید باشد. در این تحقیق اقسام تبلیغ که عبارت است از انذار و تبشیر، یاد آوری نعمت الهی برخور مودبانه، معرفی الگو های خوب و بد و... بیان خواهد شد. تبلیغ به معنای رساندن احکام الهی به انسانها می باشد لذا هر تبلیغی این سه عنصر را دارا باشد: تبلیغ کننده [مبلغ]، پیام گیرنده [مخاطب]، و محتوای تبلیغ[متن و مفهوم]. سوال اصلی این خواهد بود که مبلغ دین دارای چه صفات و ویژگی ها باشد به نظر می رسد که یک مبلغ باید ویژگی هایی داشته باشد از جمله اخلاص،خیر خواهی،شجاعت،شرح صدر،صبر،استقامت،تواضع و فروتنی،مطابق با قول و فعل،اعتدال و میانه روی و مردمی بودن. یک مبلغ غیر از صفات مذکور برای اینکه یک مبلغ خوب و تاثیر گزار به مردم باشد باید چند نکات القای کلام را یاد بگیرد از جمله وضوح سخن،زمان شناشی،تکریم مستمعین،و محاظب شناسی و استعداد سنجی. این تحقیق دربیان روشهای تبلیغ و ویژگی های مبلغ با استفاده از آیات و روایات پرداخته است.

http://noa.journals.miu.ac.ir/article_9287_05bdaf9c49dc09d083ec7cdad14481cf.pdf

جامعه المصطفی العالمیه نور المصطفی 9 17 2024 02 20 واکاوی مولفه های معنویت اصیل در مکتب امام خمینی(رضوان الله علیه) 182 198 9288 FA Journal Article 2023 06 27 در مکتب امام خمینی معنویت، عامل قوت و قدرت ملت ایران معرفی شده و همواره در کنار دو مولفه عقلانیت و عدالت مطرح میشود به گونهای که اندیشمندان اسلامی این سه بعد را شاخصه اصلی مکتب امام خمینی دانسته و معتقدند انقلاب اسلامی است که می‌تواند معنویت را به مردم جهان هدیه داده و سر آغاز تمدنی نوین را رقم زده و پاسخگوی نیاز جوانان غربی باشد که گرفتار معنویت پست مدرن شده و به جهت فقدان پشتوانه حقیقی الهی به نوعی پوچ‌گرایی معرفتی دچار شده‌اند. با بررسی مفاهیم عدالت، معنویت و عقلانیت به رابطه تنگاتنگ این سه مولفه پی می‌بریم. عقل ابزار انسان در شناخت شریعت و تشخیص معنویت حقیقی است و برای تحقق این هدف متعالی، انسان باید عدالت را به عنوان یک فضیلت اخلاقی در نفس خود به وجودآورد تا بتواند هم در قوای نفسانی خویش و هم در بعد عدالت اجتماعی اثر‌گذار باشد. از طرف دیگر عدالتی که همراه با معنویت و توجه به آفاق معنویِ عالم وجود و کائنات‏ نباشد، به ریاکاری، دروغ، انحراف و ظاهرسازی تبدیل خواهد شد. معنویتی که همراه با عقلانیت و عدالت باشد نقش اساسی در نیل انسان به قرب باری‌تعالی داشته و می‌تواند جامعه را به ایمان، عزم و جهاد آراسته کند، سه خصلتی که افتخارات زیادی برای مسلمانان به ارمغان آورده است و میتواند در تمدن سازی اسلامی نقش اساسی داشته باشد.

http://noa.journals.miu.ac.ir/article_9288_d81c042490e0581deea7fc58c9a93b0d.pdf